Periodontologia, leczenie periodontologiczne

Periodontologia to dział stomatologii zajmujący się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorób przyzębia.

Przyzębie jest zespołem tkanek otaczających zęby, utrzymujących je w zębodołach szczęk i warunkujących ich główne funkcje. Do jego struktur zaliczamy: dziąsło, ozębną (czyli zespół więzadeł łączących ząb z kością), cement korzeniowy oraz kość wyrostków zębodołowych szczęk. Przyzębie zdrowe – podobnie jak zdrowe zęby – stanowi jeden z podstawowych warunków dobrego ogólnego stanu zdrowia.

Choroby przyzębia, zwane potocznie „paradontozą”, są w naszym kraju bardzo częste i ich częstość występowania wyraźnie wzrasta z wiekiem. Tylko ok. 7% osób w wieku 35-44 lata ma w pełni zdrowe przyzębie, a potrzeby profilaktyczne i lecznicze są ogromne już w populacji ludzi młodych. Powszechność występowania tych schorzeń i związana z nimi przedwczesna utrata zębów sprawia, że zaliczane są one do tzw. chorób społecznych.

Główną przyczyną choroby są bakterie bytujące w jamie ustnej w postaci tzw. płytki nazębno-dziąsłowej. Ich rozwój w znacznym stopniu zależy od nieprawidłowości codziennej higieny uzębienia. Negatywny wpływ może mieć wiele czynników miejscowych, które utrudniają dokładne oczyszczanie uzębienia, jak np.: ubytki próchnicowe, wady zgryzu, nieprawidłowo założone wypełnienia, źle zaprojektowane uzupełnienia protetyczne, tzw. parafunkcje (zgrzytanie i zaciskanie zębów). Do powstawania chorób przyzębia przyczyniają się też, chociaż w znacznie mniejszym stopniu, czynniki ogólnoustrojowe, jak np. wpływy genetyczne, niektóre choroby (cukrzyca, osteoporoza), stany obniżonej odporności, palenie tytoniu oraz stres.
Współczesna klasyfikacja chorób przyzębia wyróżnia ponad 30 jednostek chorobowych, które najogólniej podzielić można na dwie grupy: zapalenia dziąseł (gingivitis) i destrukcyjne zapalenia przyzębia (periodontitis).

Zapalenie dziąseł jest chorobą powszechną , występującą zarówno u dzieci i młodzieży, jak i osób dorosłych. Najczęściej związane jest ze złą higieną jamy ustnej i obecnością kamienia nazębnego czyli zmineralizowanej płytki nazębnej. Podstawowym objawem rozpoczynającego się zapalenia dziąseł, często lekceważonym, jest krwawienie dziąseł przy szczotkowaniu zębów lub samoistne.

Zdrowe dziąsła nigdy nie krwawią!

Perodontologia w praktyce

Zapalenie dziąseł jest chorobą w pełni odwracalną, natomiast nie leczone w porę, może prowadzić do rozwoju destrukcyjnej choroby przyzębia – periodontitis. Wskutek uszkodzenia tkanek przyzębia, a w szczególności zniszczenia części kości utrzymującej ząb, dochodzi do powstania tzw. kieszonek przyzębnych. Stanowią one miejsce ciągłego bytowania bakterii, które prowadzą do stałej progresji choroby, często z naprzemiennymi okresami jej zaostrzeń i uspokojenia.

Do objawu krwawienia dziąseł i ich obrzęku stopniowo dołączają się objawy obnażenia szyjek zębów, wrażliwości na bodźce termiczne, wysięków ropnych, ruchomości zębów, niekiedy ich patologicznego przemieszczenia się. Kiedy zauważalne staje się już rozchwianie zębów, choroba najczęściej jest w stadium znacznego zaawansowania i nie zawsze może być efektywnie leczona. Nie leczona choroba przyzębia prowadzi do przedwczesnej utraty zębów, ale nie tylko!

Przed leczeniem

leczprzed1Leczenie chorób przyzębia składa się z kilku etapów i często wymaga leczenia wielospecjalistycznego. Etap pierwszy, zwany podstawowym, polega na maksymalnej redukcji bakterii z jamy ustnej, a przede wszystkim z kieszonek przyzębnych.

 

leczprzed2Główne elementy tego etapu to: szczegółowy instruktaż higieny z doborem szeregu indywidualnie dobranych środków (różne typy szczoteczek, pasty, nici, płyny do płukania jamy ustnej, żele do masażu dziąseł, irygatory itd.) profesjonalne zabiegi higienizacyjne, jak usunięcie kamienia nazębnego (skaling) oraz dokładne polerowanie zębów – przeprowadzane najczęściej przez wykwalifikowaną higienistkę przy użyciu narządzi ręcznych i ultradźwiękowych cykl zabiegów oczyszczania kieszonek przyzębnych (zwane kiretażami lub rootplaningami), przeprowadzany przez lekarza periodontologa (2-4 wizyty), czasami łącznie z antybiotykoterapiąspecjalne preparaty antybakteryjne i antybiotyki wszczepiane do kieszonek przyzębnych po ich oczyszczeniu.

Głównym celem fazy wstępnej leczenia jest zatrzymanie procesu chorobowego. W przypadku zapaleń dziąseł oraz wcześnie wykrytych zapaleń przyzębia w/w leczenie może być leczeniem wystarczającym. W leczeniu zaawansowanych postaci zapalenia przyzębia konieczne jest przeprowadzenie drugiej fazy leczenia, zwanej fazą korekcyjną.

W jej skład wchodzą przede wszystkim:

  • zabiegi chirurgiczne tzw. sterowanej regeneracji tkanek, których głównym celem jest odbudowa tkanki kostnej, zniszczonej w toku zapalenia. Polegają one na wszczepianiu do ubytków kostnych specjalnych błon oraz różnych preparatów kościozastępczych, a także pobranej z innych miejsc kości własnej pacjenta. Podobne techniki często są stosowane w przygotowaniu pacjenta do leczenia implantologicznego. Stosuje się także tzw. preparaty biologiczne do regeneracji tkanek przyzębia – np.żel Emdogain.
  • zabiegi chirurgiczne tkanek miękkich – np. korekty nieprawidłowych przyczepów wędzidełek warg lub przeszczepy dziąseł w celu pokrycia obnażonych szyjek zębów i poprawienia estetyki
  • unieruchamianie zębów rozchwianych różnymi typami szyn i zespoleń
  • korekta zgryzu
  • specjalistyczne planowanie leczenia zachowawczego, ortodontycznego i przede wszystkim protetycznego, z uwzględnieniem specyfiki chorób przyzębia, polegającej na konieczności stworzenia jak najlepszych warunków do oczyszczania zębów oraz maksymalną redukcję ich niekorzystnych przeciążeń zgryzowych.


Po leczeniu

Każdy pacjent po leczeniu periodontologicznym powinien zgłaszać się na indywidualnie dobrane okresowe wizyty kontrolne i zabiegi higienizacyjne, w celu utrzymania efektów leczenia. Jest to trzecia faza leczenia – tzw. faza stabilizacyjna (podtrzymująca).
leczpo1
leczpo2

medoral_lewa_01

medoral_lewa_02

podarunek

 

POZNAJ NAS